Súc miệng bằng dầu dừa có thải độc cơ thể?

Súc miệng bằng dầu không giúp thải độc, hiệu quả kháng khuẩn kém và tiềm ẩn nguy cơ gây viêm phổi hít nguy hiểm, nhất là ở người cao tuổi.

Nhiều người tin rằng súc miệng bằng dầu dừa hay các loại dầu thực vật (oil pulling) mỗi sáng có thể "hút" sạch độc tố ra khỏi cơ thể, thậm chí chữa lành nhiều bệnh lý mạn tính. Tuy nhiên, giới chuyên môn khẳng định đây là một lầm tưởng thiếu cơ sở khoa học, tiềm ẩn nguy cơ sức khỏe nếu áp dụng sai cách.

Bác sĩ phản bác cơ chế thải độc bằng dầu

Bác sĩ Huang Shi-wei, Viện trưởng Bệnh viện Show Chwan khu vực miền Trung (Đài Loan, Trung Quốc), nhấn mạnh gan và thận mới là hai cơ quan chính đảm nhiệm chức năng chuyển hóa và đào thải độc tố cho toàn bộ cơ thể. Không có cơ chế sinh học nào cho thấy việc ngậm hay súc dầu trong khoang miệng có thể kéo độc tố từ máu hay nội tạng ra ngoài.

Các bằng chứng khoa học hiện nay chỉ ghi nhận việc súc miệng bằng dầu có thể tác động nhẹ đến hệ vi khuẩn khoang miệng, song hiệu quả làm sạch và kháng khuẩn vẫn kém xa các loại nước súc miệng chuyên dụng.

Đáng chú ý, bác sĩ cảnh báo nếu sơ ý hít phải dầu vào đường thở trong quá trình súc miệng, người dùng đối mặt với nguy cơ viêm phổi hít rất nguy hiểm, đặc biệt là nhóm người cao tuổi.

Hàng loạt hiểu lầm từ trào lưu "uống dầu dưỡng sinh"

Không chỉ dừng lại ở phương pháp súc miệng, dầu dừa còn bị đồn thổi thành "thần dược dưỡng sinh" qua các trào lưu uống trực tiếp. Viện trưởng Huang Shi-wei khuyến cáo mọi người không nên mù quáng làm theo, đồng thời chỉ rõ thêm 3 lầm tưởng phổ biến khác:

• Dầu dừa là thần dược giảm cân, ăn nhiều không sợ béo: Dầu dừa chứa hơn 90% chất béo bão hòa, mỗi thìa canh cung cấp khoảng 120 calo. Dù có axit béo chuỗi trung bình chuyển hóa tương đối nhanh, năng lượng dư thừa không thể "tự biến mất". Uống dầu dừa như thực phẩm chức năng còn dễ gây tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa.

• Theo đuổi sức khỏe là phải kiêng sạch dầu mỡ: Chất béo là dưỡng chất thiết yếu giúp hấp thu vitamin tan trong dầu (A, D, E, K), cấu tạo màng tế bào và tổng hợp hormone. Bản thân chất béo không xấu; vấn đề cốt lõi nằm ở việc chọn sai loại dầu hoặc dung nạp quá mức cần thiết.

• Ăn Keto kết hợp lượng lớn dầu dừa rất tốt: Chế độ ăn Keto vốn được chỉ định trong một số bối cảnh y khoa đặc thù. Áp dụng thực đơn nạp quá nhiều chất béo bão hòa dài ngày có thể gây rối loạn mỡ máu và tạo thêm gánh nặng cho thận.

Cơ quan Quản lý Y tế Đài Loan (HPA) cũng lưu ý Keto là phương pháp cực đoan với lượng carbohydrate dưới 10% nhưng chất béo lên tới 70%, khác xa nguyên tắc ăn uống cân bằng. Trước khi áp dụng, người dân cần được chuyên gia y tế đánh giá và theo dõi sát sao thể trạng.

Cảnh báo từ chuyên gia dinh dưỡng

Chuyên gia dinh dưỡng Kate Patton, qua bài viết trên cổng thông tin chính thức của Bệnh viện Cleveland Clinic (Mỹ), giải thích thêm: lượng calo và chất béo trong dầu dừa tương đương dầu ô liu, nhưng bản chất chất béo lại hoàn toàn trái ngược.

Dầu ô liu dồi dào axit béo không bão hòa (trụ cột của chế độ ăn Địa Trung Hải), giúp hạ cholesterol xấu LDL, giảm phản ứng viêm và bảo vệ tim mạch. Trái lại, dầu dừa chủ yếu là chất béo bão hòa - thủ phạm làm tăng cholesterol xấu và đẩy cao nguy cơ bệnh tim mạch nếu lạm dụng.

Chuyên gia Patton khuyến nghị nên ưu tiên thay thế chất béo bão hòa bằng chất béo không bão hòa trong bữa ăn hàng ngày, đồng thời kiểm soát tổng lượng dầu mỡ dung nạp vì thực phẩm tự nhiên vốn đã chứa sẵn chất béo.

6 nhóm người tuyệt đối không nên chạy theo trào lưu dùng dầu dưỡng sinh

Trước trào lưu uống và dùng dầu dừa sai cách, bác sĩ Huang Shi-wei đặc biệt khuyến cáo 6 nhóm sau không được tùy tiện làm theo để tránh rước thêm bệnh vào người:

• Người bị mỡ máu cao (tăng lipid máu);

• Người có tiền sử mắc các bệnh lý tim mạch;

• Người đang trong liệu trình sử dụng thuốc hạ mỡ máu;

• Người mắc các bệnh lý liên quan đến túi mật;

• Người gặp hội chứng rối loạn hấp thu chất béo;

• Nhóm người cao tuổi.

Mỹ Ý (Theo HK01)